Home Terminologia biogazowa
Terminologia biogazowa Drukuj
Branża biogazowa posługuje się własnym specjalistycznym systemem pojęć i zwrotów technicznych. Należy pamiętać, że jest to obszar działalności gospodarczej, gdzie stykają się pojęcia z dwóch różnych dziedzin: technologii, zwłaszcza elektroenergetycznej, oraz kluczowej dla funkcjonowania instalacji biogazowej -biotechnologii. Często wykorzystwane są biotechnologiczne pojęcia naukowe, opisujące wyniki badań laboratoryjnych. Aby ułatwić poruszanie się w tej materii, prawidłowe odczytywanie informacji zawartych w prezentacjach lub ofertach, przygotowaliśmy podstawowy słownik pojęć branży biogazowej. Mamy nadzieję, że przy Państwa współpracy będziemy go uzupełniać.
Pojęcie biogazu jako już zdefinowane pominiemy,  zaczniemy od terminów opisujących substraty:

substrat (paliwo) - substancja używana w procesie fermentacji do produkcji biogazu, najczęściej to odpad poprodukcyjny lub rośliny energetyczne, substancja zawierająca masę organiczną, z której w procesie fermentacji wytwarzany jest biogaz. Wyróżniamy trzy podstawowe grupy substratów: odpady produkcji rolniczej, odpady przemysłu spożywczego, uprawy energetyczne (więcej w zakładce substraty);

masa substratu - ilość wyrażona w tonach (t czyli Mg w systemie   SI) świeżego substratu, a więc zawierającego wodę, w tej formie substrat jest pozyskiwany i podawany do fermentora. Ilość wody w świeżym substracie wpływa na produkcję biogazu i pompowalność substratu; sucha masa - często w materiałach informacyjnych wykorzystwany jest skrót s.m. albo zwrot TS (ang. total solids, niem. Trocken-substanz) - podawana w procentach ilość substancji suchej w masie świeżego substratu (%t, %Mg albo %kg), ustalany w wyniku prac laboratoryjnych poprzez odparowanie wody ze świeżego substratu;

sucha masa organiczna - podstawowy parametr opisujący substrat, stosowany skrót s.m.o. albo zwrot VS (ang. volatile solids) lub oTS (niem.) - określana w procentach ilość substancji  organicznej w suchej masie (% s.m., %TS), to właśnie od ilości masy organicznej w tonie świeżego substratu zależy ilość biogazu jaką można pozyskać, wartość ustalana dla poszczególnych substratów w wyniku badań laboratoryjnych;
 

Aby różnice pomiędzy tymi pojęciami zobrazować, powyżej graficzne przedstawienie trzech parametrów dla dwóch kluczowych substratów dla procesu biogazowego: kiszonki z kukurydzy oraz gnojowicy świńskiej 8%.

 
wydajność biogazowa- parametr pokazujący jaką ilość biogazu można wytworzyć w fermentacji z s.m.o. danego substratu - podawanych w m3/Mg s.m.o. (m3/Mg VS) w metrach sześciennych na tonę suchej masy organicznej dla danego substratu;

uzysk biogazu (produktywność) - wskaźnik produkcji biogazu, podawany dla tony świeżego substratu, wyrażony w m3/Mg;

% CH4 - pokazuje jaki jest udział procentowy metanu w produkowanym biogazie z danego substratu, określa kaloryczność pozyskanego biogazu oraz jakość biogazu.

Kolejny zestaw pojęć i zwrotów dotyczy procesu i technologii biogazowej:

Nm3 - to skrót oznaczający normalny metr szcześcienny gazu, tj, gazu pod ciśnieniem 1 atmosfery w temperaturze 0 oC;  

fermentacja biogazowa - proces biotechnologiczny, odbywa się w atmosferze beztlenowej, w wyniku  rozkładu przez bakterie materii organiczej, zawartej w substracie, powstaje biogaz - mieszanina metanu i dwutlenku węgla, jest to proces powszechnie występujący w przyrodzie, technologie biogazowe tylko ten proces kontrolują, stymulują i optymalizują;  

fermentor - główny element biogazowni (elektrociepłowni biogazowej), w którym zachodzi w atmosferze beztlenowej proces fermentacji i wytwarzany jest biogaz;

pompowalność - właściwość substratu podawanego do fermentora, zapewnienie odpowiedniego poziomu płynności masy substratu aby możliwe było pompowanie substratu pomiędzy zbiornikami wstępnymi a fermentorem, często przyjmuje się, że pompowalność substratu jest zachowana gdy sucha masa w substracie nie przekracza 12%;

czas retencji (ang. Hydraulic retention time, HRT)- czas przebywania substratu w komorze fermentacyjnej mierzony w dobach; HRT = objętość fermentorów/dzienny ładunek substratów.

MPR - skrót angielskiego zwrotu “methane production rate”  - syntetyczny wskaźnik określający efektywność instalacji biogazowej, liczba pokazuje ile m3 biogazu uzyskuje się w ciągu jednego dnia z 1 m3 fermentora;

kogeneracja - wytwarzanie w jednym procesie technologicznym energii elektrycznej i użytkowego ciepła; zaletą kogeneracji stosowanej w instalacjach biogazowych jest wykorzystanie do 85% energii pierwotnej zawartej w paliwie biogazowym.

DJP - duża jednostka przeliczeniowa (zamiennie też SD) , umowna jednostka określająca liczbę zwierząt inwentarskich w gospodarstwie rolnym, 1 DJP odpowiada jednej krowie o wadze 500 kg, sposób przeliczania zwierząt inwentarskich dla celów porównawczych i obliczeniowych;

silnik gazowy - silnik cieplny o spalaniu wewnętrznym, w którym energia spalanego biogazu zamieniana jest na energię elektryczną i cieplną;

inhibitor - substancja, zanieczszczenie w fermentorze, które spowalnia lub wstrzymuje proces fermentacji np. antybiotyki (występujące w moczu zwierząt gospodarskich, czy odpadach komunalnych) niszczące bakterie metanowe, niektóre metale (nikiel, miedź) jeśli występują w podwyższonym stężeniu, czy wreszcie amoniak, dobierając substraty do produkcji biogazu należy brać pod uwagę możliwość występowania inhibitorów;

OZE - odnawialne źródła energii, do których zalicza się także biogaz, OZE są promowane ze względu na ograniczenie emisji CO2 lub metanu, a także możliwość wytwarzania energii w rozproszeniu, odnawialność to cecha takich nośników jak woda, biomasa, biogaz wytwarzany z biomasy, które w sposób naturalny odtwarzają się w naturze, lub są niewyczerpywalne jak ciepło geotermalne, wiatr czy promieniowanie słoneczne.
 
BBI